SEYYİD ŞEYH HASAN ZERRAKİ'NİN ARTUKLU SARAYI'NDAKİ KERAMETLERİ!!!

Genel 05.04.2026 - 11:21, Güncelleme: 05.04.2026 - 13:54
 

SEYYİD ŞEYH HASAN ZERRAKİ'NİN ARTUKLU SARAYI'NDAKİ KERAMETLERİ!!!

Dr. Seyyid Hüseyin Zerrakî 'nin yazısı...

SEYYİD ŞEYH HASAN ZERRAKİ'NİN ARTUKLU SARAYI'NDAKİ KERAMETLERİ!!! ​Ehl-i Beyt-i Mustafa’nın (s.a.v.) mümtaz bir siması olan Seyyid Şeyh Hasan'ı Zerraki (ks)11.Asırda Şam-ı Şerif'ten Mardine Hicret Ederek Artuklu Devletinin Kurucusu Emir Artuk bin Eksük Döneminde Bölgeyi Şereflendirmiştir. Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî (k.s.), Artuklular döneminde Mardin’e teşrif ederek devlet başkanı Emir Artuk bin Ekseb ile tanışmıştır. Bölge halkı tarafından büyük bir hürmet ve muhabbet görmüş, kısa zamanda manevî bir otorite hâline gelmiştir. Ancak onu çekemeyen bir fitneci, Emir’e şikâyette bulunmuş ve neticede Seyyid Hasan Zerrakî hapse atılmıştır. Bir müddet Mardin Kalesi’nde tutuklu kalan Seyyid Hasan Zerrakî, Allah’ın velî kullarına bahşettiği kerametin tecellisi olarak, bir cuma günü Emir Artuk’un Artuklu Camii’nde namaz kılmaya gittiği esnada minberde hutbe irad ederken görülmüştür. Yanındakilere “Bu, cezaevine attığımız Seyyid Hasan Zerrakî değil midir?” diye soran Emir, görevlilerden “Evet” cevabını alınca kalbinde büyük bir haşyet ve hayret hâsıl olmuştur. Namazdan sonra Seyyid Hasan’a “Cezaevindeydin, nasıl çıktın?” diye sual edince, o da “Güneşin ışınları mazgallardan cezaevinin dibine vurunca ben güneşin ışınlarına tutunarak dışarı çıktım” buyurmuştur. Bu hâl karşısında Emir’in kalbine korku ve heyecan düşmüş, son derece mahcup olarak özür dilemiştir. Birkaç gün sonra Emir, akıl sağlığını yitirmiş olan kızı Hatice Hatun için Seyyid Hasan Zerrakî’den dua talep etmiştir. Seyyid Hasan Zerrakî, Emir’in hanesine giderek bir kap suya Kur’an-ı Kerim’den âyetler okumuş ve suyu hastaya içirmiştir. Biiznillah, Hatice Hatun şifaya kavuşarak sağlığına nail olmuştur. Bu hâdiselerden derinden etkilenen Emir Artuk, Resûlullah Efendimiz’e (s.a.v.) neseben akraba olma arzusunu izhar ederek kızını Seyyid Hasan Zerrakî ile evlendirmek istediğini beyan etmiştir. Seyyid Hasan Zerrakî bu teklifi kabul etmiş, Hatice Hatun ile evlenerek saraya damat ve manevî müşavir olmuştur. Bir müddet sonra Emir Artuk bin Ekseb, İslamiyet’in neşri gayesiyle Artuklu Devleti’nin idaresi altında bulunan Atak/Entak Kalesi’ni damadına tevdi ederek onu bu bölgeye göndermiştir. Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî’nin bu mübarek zevceden üç oğlu ve bir kızı dünyaya gelmiştir: Seyyid Hüseyin, Seyyid Abdurrahman, Seyyid Nasır Gazi ve Fatıma Şehribanu. Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî’nin (k.s.) doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte,vefat tarihi hakkında muhtelif vesikalarda kayıtlar mevcuttur.Abbâsî Devleti’nin Diyarbakır Nakîbü’l-Eşrâf Kaymakamı Seyyid Ahmed Sâdî el-Hüseynî tarafından 11. asırda Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî ailesine verilen tasdikli neseb şeceresinde vefat tarihi Hicrî 552 / Milâdî 1134 olarak zikredilmektedir. Ayrıca Hicrî 1328 / Milâdî 1910 yılında Osmanlı Devleti’nin Diyarbakır Nakîbü’l-Eşrâf Kaymakamlığı görevini deruhte eden Seyyid Hacı Mes’ud Efendi tarafından,Merânî/Ülgen köyünde medfun bulunan Seyyid Şeyh Osman Zerrakî’nin oğlu Seyyid Muhammed Zülfikar’a verilen mühürlü ve tasdikli neseb şeceresindeki malumat ile Diyarbakır vilayeti Lice kazasına bağlı, Osmanlı döneminde Atak (Entak) olarak maruf olan, sonradan Deyrhust adını alan ve günümüzde Dibek köyü olarak bilinen mahaldeki türbesinde bulunan mezar taşlarındaki Arapça kitabelerden anlaşıldığı üzere, Abdurrahman oğlu Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî Hicrî 552 / Milâdî 1134 tarihinde irtihal-i dâr-ı bekâ eylemiştir. Sağında ortanca oğlu seyyid Nasır Gazi Solundan küçük oğlu seyyid Hüseyin yatmaktadır.   Büyük oğlu Seyyid Abdurrahman’ın ise Irak’ın Bağdat şehrinde Tahterevan mevkiinde medfun olduğu kayıtlıdır.Kerimesi Fatıma Şehribanu’nun vefat mahalli ise henüz tespit edilememiştir. Diyarbakır vilayeti Hazro kazası Merânî/Ülgen köyünde ziyaretgâh olan mübarek zat ise Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî’nin 10. batından torunu olup,Atak beylerinden Yusuf Bey’in üç oğlundan biri olan Ömer Bey’in oğlu Seyyid Şeyh Osman Zerrakî’dir. Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî (k.s.), Fahr-i Kâinat Efendimiz Hazreti Muhammed Mustafa’nın (s.a.v.) 16. batından torunudur.  11. asırda Şam-ı Şerif’ten Mardin’e hicret etmiş, Malazgirt Meydan Muharebesi’nde Sultan Alparslan’ın güzide kumandanlarından olan ve bilahare Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Artuklu Devleti’ni tesis eden Emir Artuk bin Ekseb ile tanışmış ve kerimesi Hatice Hatun ile izdivaç ederek damadı olmuştur.Emir Artuk bin Ekseb, Resûl-i Ekrem’in (s.a.v.) neslinden gelen damadına Diyarbakır’daki Atak Beyliği’ni tevcih etmiştir.  Evlatları, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Diyarbakır Lice (Atak), Hazro (Tercil), Siirt Baykan’a bağlı Derzin ve Gırdıkan’da dört beylik tesis etmişlerdir. Bu beylikler dâhilî işlerinde muhtariyet sahibi, hâricî işlerinde ise sırasıyla Artuklular, Akkoyunlular ve Osmanlı Devleti’ne tâbi olmak suretiyle yarı müstakil olarak takriben 900 sene devam etmiştir. Osmanlı Devleti’nin müceddid padişahı Sultan II. Mahmud Han ve sadrazamı Mustafa Reşid Paşa, 1825 senesinde başlayıp 1850 senesine kadar devam eden merkeziyetçi siyaset ile Doğu ve Güneydoğu’daki bu beylikleri ilga edince Zırkan/Zırkî beylikleri de tarihe karışmıştır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi ile Meşihat ve Şer’iyye Sicilleri’nde mahfuz Nakîbü’l-Eşrâf defterlerine göre, Seyyid Şeyh Hasan-ı Zerrakî’nin (k.s.) neseb silsilesi şu şekilde devam etmektedir: Babası Seyyid Abdurrahman, dedesi Seyyid Ahmed, Seyyid Tahir, Seyyid Ali, Seyyid Abdullah, Seyyid Cafer-i Katal, Seyyid Muhammed Mektûm, Seyyid İsmail el-Ekber, İmam Cafer-i Sâdık, İmam Muhammed Bâkır, İmam Zeynelâbidîn, İmam Hüseyin Şehîd-i Kerbelâ, Esedullahil Galib İmam Ali el-Murtazâ (k.v.). İmam Ali (k.v.) de Hazreti Ebu Talib’in oğludur. BİLGİ VE BELGELER 1. Diyarbakır, Lice, Silvan, Hazro, Bismil Tapu Sicil Kayıtları 2. 1850 senesinde ilga edilen beyliklerin tarihi 3. Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî’nin Osmanlı Arşivi’nde mahfuz soy şeceresi 4. Aile soy şeceresi 5. Şerefhan Bitlisi’nin Şerefname adlı eseri (s. 267-281) 6. Diyarbakır Salnamesi 7. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan yüzlerce bilgi ve belgeler Dr. Seyyid Hüseyin Zerrakî   Dünya Seyyidler ve Şerifler Derneği Genel Başkanı
Dr. Seyyid Hüseyin Zerrakî 'nin yazısı...

SEYYİD ŞEYH HASAN ZERRAKİ'NİN ARTUKLU SARAYI'NDAKİ KERAMETLERİ!!!

​Ehl-i Beyt-i Mustafa’nın (s.a.v.) mümtaz bir siması olan Seyyid Şeyh Hasan'ı Zerraki (ks)11.Asırda Şam-ı Şerif'ten Mardine Hicret Ederek Artuklu Devletinin Kurucusu Emir Artuk bin Eksük Döneminde Bölgeyi Şereflendirmiştir.

Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî (k.s.), Artuklular döneminde Mardin’e teşrif ederek devlet başkanı Emir Artuk bin Ekseb ile tanışmıştır. Bölge halkı tarafından büyük bir hürmet ve muhabbet görmüş, kısa zamanda manevî bir otorite hâline gelmiştir. Ancak onu çekemeyen bir fitneci, Emir’e şikâyette bulunmuş ve neticede Seyyid Hasan Zerrakî hapse atılmıştır.

Bir müddet Mardin Kalesi’nde tutuklu kalan Seyyid Hasan Zerrakî, Allah’ın velî kullarına bahşettiği kerametin tecellisi olarak, bir cuma günü Emir Artuk’un Artuklu Camii’nde namaz kılmaya gittiği esnada minberde hutbe irad ederken görülmüştür. Yanındakilere “Bu, cezaevine attığımız Seyyid Hasan Zerrakî değil midir?” diye soran Emir, görevlilerden “Evet” cevabını alınca kalbinde büyük bir haşyet ve hayret hâsıl olmuştur. Namazdan sonra Seyyid Hasan’a “Cezaevindeydin, nasıl çıktın?” diye sual edince, o da “Güneşin ışınları mazgallardan cezaevinin dibine vurunca ben güneşin ışınlarına tutunarak dışarı çıktım” buyurmuştur. Bu hâl karşısında Emir’in kalbine korku ve heyecan düşmüş, son derece mahcup olarak özür dilemiştir.

Birkaç gün sonra Emir, akıl sağlığını yitirmiş olan kızı Hatice Hatun için Seyyid Hasan Zerrakî’den dua talep etmiştir. Seyyid Hasan Zerrakî, Emir’in hanesine giderek bir kap suya Kur’an-ı Kerim’den âyetler okumuş ve suyu hastaya içirmiştir. Biiznillah, Hatice Hatun şifaya kavuşarak sağlığına nail olmuştur.

Bu hâdiselerden derinden etkilenen Emir Artuk, Resûlullah Efendimiz’e (s.a.v.) neseben akraba olma arzusunu izhar ederek kızını Seyyid Hasan Zerrakî ile evlendirmek istediğini beyan etmiştir. Seyyid Hasan Zerrakî bu teklifi kabul etmiş, Hatice Hatun ile evlenerek saraya damat ve manevî müşavir olmuştur.

Bir müddet sonra Emir Artuk bin Ekseb, İslamiyet’in neşri gayesiyle Artuklu Devleti’nin idaresi altında bulunan Atak/Entak Kalesi’ni damadına tevdi ederek onu bu bölgeye göndermiştir. Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî’nin bu mübarek zevceden üç oğlu ve bir kızı dünyaya gelmiştir: Seyyid Hüseyin, Seyyid Abdurrahman, Seyyid Nasır Gazi ve Fatıma Şehribanu.

Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî’nin (k.s.) doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte,vefat tarihi hakkında muhtelif vesikalarda kayıtlar mevcuttur.Abbâsî Devleti’nin Diyarbakır Nakîbü’l-Eşrâf Kaymakamı Seyyid Ahmed Sâdî el-Hüseynî tarafından 11. asırda Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî ailesine verilen tasdikli neseb şeceresinde vefat tarihi Hicrî 552 / Milâdî 1134 olarak zikredilmektedir. Ayrıca Hicrî 1328 / Milâdî 1910 yılında Osmanlı Devleti’nin Diyarbakır Nakîbü’l-Eşrâf Kaymakamlığı görevini deruhte eden Seyyid Hacı Mes’ud Efendi tarafından,Merânî/Ülgen köyünde medfun bulunan Seyyid Şeyh Osman Zerrakî’nin oğlu Seyyid Muhammed Zülfikar’a verilen mühürlü ve tasdikli neseb şeceresindeki malumat ile Diyarbakır vilayeti Lice kazasına bağlı, Osmanlı döneminde Atak (Entak) olarak maruf olan, sonradan Deyrhust adını alan ve günümüzde Dibek köyü olarak bilinen mahaldeki türbesinde bulunan mezar taşlarındaki Arapça kitabelerden anlaşıldığı üzere, Abdurrahman oğlu Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî Hicrî 552 / Milâdî 1134 tarihinde irtihal-i dâr-ı bekâ eylemiştir.
Sağında ortanca oğlu seyyid Nasır Gazi Solundan küçük oğlu seyyid Hüseyin yatmaktadır. 
 Büyük oğlu Seyyid Abdurrahman’ın ise Irak’ın Bağdat şehrinde Tahterevan mevkiinde medfun olduğu kayıtlıdır.Kerimesi Fatıma Şehribanu’nun vefat mahalli ise henüz tespit edilememiştir.

Diyarbakır vilayeti Hazro kazası Merânî/Ülgen köyünde ziyaretgâh olan mübarek zat ise Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî’nin 10. batından torunu olup,Atak beylerinden Yusuf Bey’in üç oğlundan biri olan Ömer Bey’in oğlu Seyyid Şeyh Osman Zerrakî’dir.

Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî (k.s.), Fahr-i Kâinat Efendimiz Hazreti Muhammed Mustafa’nın (s.a.v.) 16. batından torunudur. 

11. asırda Şam-ı Şerif’ten Mardin’e hicret etmiş, Malazgirt Meydan Muharebesi’nde Sultan Alparslan’ın güzide kumandanlarından olan ve bilahare Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Artuklu Devleti’ni tesis eden Emir Artuk bin Ekseb ile tanışmış ve kerimesi Hatice Hatun ile izdivaç ederek damadı olmuştur.Emir Artuk bin Ekseb, Resûl-i Ekrem’in (s.a.v.) neslinden gelen damadına Diyarbakır’daki Atak Beyliği’ni tevcih etmiştir.

 Evlatları, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Diyarbakır Lice (Atak), Hazro (Tercil), Siirt Baykan’a bağlı Derzin ve Gırdıkan’da dört beylik tesis etmişlerdir. Bu beylikler dâhilî işlerinde muhtariyet sahibi, hâricî işlerinde ise sırasıyla Artuklular, Akkoyunlular ve Osmanlı Devleti’ne tâbi olmak suretiyle yarı müstakil olarak takriben 900 sene devam etmiştir. Osmanlı Devleti’nin müceddid padişahı Sultan II. Mahmud Han ve sadrazamı Mustafa Reşid Paşa, 1825 senesinde başlayıp 1850 senesine kadar devam eden merkeziyetçi siyaset ile Doğu ve Güneydoğu’daki bu beylikleri ilga edince Zırkan/Zırkî beylikleri de tarihe karışmıştır.

Başbakanlık Osmanlı Arşivi ile Meşihat ve Şer’iyye Sicilleri’nde mahfuz Nakîbü’l-Eşrâf defterlerine göre, Seyyid Şeyh Hasan-ı Zerrakî’nin (k.s.) neseb silsilesi şu şekilde devam etmektedir: Babası Seyyid Abdurrahman, dedesi Seyyid Ahmed, Seyyid Tahir, Seyyid Ali, Seyyid Abdullah, Seyyid Cafer-i Katal, Seyyid Muhammed Mektûm, Seyyid İsmail el-Ekber, İmam Cafer-i Sâdık, İmam Muhammed Bâkır, İmam Zeynelâbidîn, İmam Hüseyin Şehîd-i Kerbelâ, Esedullahil Galib İmam Ali el-Murtazâ (k.v.). İmam Ali (k.v.) de Hazreti Ebu Talib’in oğludur.

BİLGİ VE BELGELER

1. Diyarbakır, Lice, Silvan, Hazro, Bismil Tapu Sicil Kayıtları
2. 1850 senesinde ilga edilen beyliklerin tarihi
3. Seyyid Şeyh Hasan Zerrakî’nin Osmanlı Arşivi’nde mahfuz soy şeceresi
4. Aile soy şeceresi
5. Şerefhan Bitlisi’nin Şerefname adlı eseri (s. 267-281)
6. Diyarbakır Salnamesi
7. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan yüzlerce bilgi ve belgeler

Dr. Seyyid Hüseyin Zerrakî  
Dünya Seyyidler ve Şerifler Derneği Genel Başkanı

Habere ifade bırak !
Habere ait etiket tanımlanmamış.
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve kureselakdeniz.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.